Trong văn bản góp ý bổ sung một số
quy định về chính sách nhà ở xã hội (NOXH), Hiệp hội Bất động sản TP.HCM
(HoREA) cho biết, thời gian qua có tình trạng người giàu tranh suất mua NOXH
hoặc có người giàu là chủ sở hữu căn hộ chung cư NOXH.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này
là do các tiêu chí về điều kiện của các đối tượng hưởng chính sách về NOXH
tưởng chừng rất chặt chẽ, nhưng thực ra là chưa chặt chẽ, chưa sát với thực tế
cuộc sống và có thể "lách".
Thứ nhất là xuất phát từ tiêu chí
điều kiện về nhà ở của đối tượng hưởng chính sách NOXH. Tại điểm a khoản 1 Điều
51 Luật Nhà ở 2014 và điểm a khoản 1 Điều 75 dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) đều
quy định đối tượng hưởng chính sách NOXH là "chưa được hưởng chính sách hỗ
trợ dưới mọi hình thức tại nơi ở và nơi làm việc". Tuy nhiên, HoREA cho
rằng, quy định này rất khó kiểm tra trong nhiều năm qua, nhất là đối với người
thay đổi nơi làm việc nhiều lần, do chỉ quy định kiểm tra tiêu chí này tại nơi
ở và nơi làm việc.
"Hiệp hội kỳ vọng thời gian
tới, sau khi thực hiện hoàn thành Đề án 06 "Phát triển ứng dụng dữ liệu
dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn
2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030" thì mới kiểm tra được điều kiện đối
tượng hưởng chính sách NOXH", Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu nói.
Bên cạnh đó, trong Luật Nhà ở 2014 và dự thảo Luật Nhà ở đều quy định đối tượng hưởng chính sách NOXH là "chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình, chưa được mua hoặc thuê mua NOXH" hoặc "có nhà ở thuộc sở hữu của mình nhưng diện tích nhà ở bình quân đầu người trong hộ gia đình thấp hơn mức diện tích nhà tối thiểu".
Ông Châu đánh giá, nếu một người
nào đó muốn "lách" thì không khó bởi chỉ cần để cho người thân khác
đứng tên sở hữu nhà. Như vậy, họ có thể chứng minh được mình chưa có nhà ở
thuộc sở hữu hoặc có nhà ở, nhưng ở chật.
Hay như tại điểm a khoản 1 Điều 75
quy định điều kiện của đối tượng hưởng chính sách NOXH là "chưa có nhà ở
thuộc sở hữu của mình, chưa được mua hoặc thuê mua NOXH, chưa được hưởng chính
sách hỗ trợ nhà ở dưới mọi hình thức tại nơi sinh sống, làm việc", nhưng
một người cũng có thể chuyển đổi nơi sinh sống, làm việc nhiều lần, nên cần
phải được quy định chặt chẽ hơn.
Thứ hai về tiêu chí điều kiện về
thu nhập của đối tượng hưởng chính sách NOXH. Tại điểm b khoản 1 Điều 51
Luật Nhà ở 2014 và điểm b khoản 1 Điều 75 dự thảo Luật Nhà ở đều quy định đối
tượng hưởng chính sách NOXH "thuộc diện không phải nộp thuế thu nhập đối
với các khoản thu nhập từ tiền công, tiền lương theo quy định của pháp luật về
thuế thu nhập cá nhân".
Ông Châu cho rằng, quy định này có
"lỗ hổng" và cũng là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng người
giàu tranh suất mua NOXH hoặc có người giàu ở lẫn trong các chung cư NOXH vừa
qua.
Lý giải, Chủ tịch HoREA cho biết,
thực tế, nhiều người làm thêm nghề tay trái, mà nghề tay trái này lại tạo ra
thu nhập cao hơn, thậm chí cao hơn nhiều lần so với thu nhập của nghề chính.
Thu nhập thể hiện trên bảng tiền lương, tiền công chính thức, nên họ đủ tiêu
chí điều kiện về thu nhập, không thuộc diện nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN).
Trong Luật Nhà ở chỉ quy định đối tượng hưởng chính sách NOXH "thuộc diện
không phải nộp thuế TNCN đối với các khoản thu nhập từ tiền công, tiền
lương", mà không tính các khoản thu nhập khác không phải là tiền công,
tiền lương".
Chưa hết, Luật Thuế TNCN cho phép
miễn thuế thu nhập cá nhân đối với 16 trường hợp, trong đó tại khoản 7, 8 Điều
4 quy định miễn thuế TNCN đối với các trường hợp "thu nhập từ lãi tiền gửi
tại các tổ chức tín dụng… hoặc thu nhập từ kiều hối".
Ông Châu nhìn nhận, đối với khoản
thu nhập từ tiền gửi tiết kiệm của người về hưu, già yếu, mất sức lao động hoặc
số tiền kiều hối có giá trị không lớn để cải thiện cuộc sống thì quy định miễn
thuế TNCN là chính xác và nhân văn, nhưng sẽ không hợp lý khi miễn thuế TNCN
đối với các khoản thu nhập rất lớn từ lãi tiền gửi tiết kiệm, kiều hối.
Ví dụ, ông A gửi tiết kiệm 50 tỷ
đồng kỳ hạn 13 tháng với lãi suất tiết kiệm 9%/năm, cuối năm được nhận lãi tiền
gửi 4,5 tỷ đồng. Hay ông B thường xuyên nhận được tiền kiều hối, năm nay nhận
được khoản tiền kiều hối 100.000 USD tương đương 2,4 tỷ đồng. Song, căn cứ quy
định Luật Thuế TNCN thì cả 2 trường hợp này đều được miễn thuế TNCN. Và dĩ
nhiên, họ là đối tượng hưởng chính sách về NOXH, được mua, thuê mua NOXH.
Vì vậy, vị Chủ tịch HoREA kiến nghị
sửa đổi Điều 4 Luật Thuế TNCN và khoản 1 Điều 75 dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi)
để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.
Ngoài ra, HoREA cũng đề nghị
Luật Nhà ở chỉ nên quy định 2 loại NOXH gồm NOXH cho thuê và NOXH bán trả góp
dài hạn mà không quy định loại NOXH để bán và NOXH cho thuê mua.
Theo Vũ Phạm
Nhà đầu tư
Đăng nhận xét